Hasat takvimi: hangi ürün ne zaman borsaya gelir?

Tarım ürünlerinin fiyatı yıl içinde düz bir çizgide ilerlemez: hasat aylarında piyasaya bir anda büyük miktarda ürün gelir, ardından stoktan satış dönemi başlar. Bir ürünün ne zaman hasat edildiğini ve hangi bölgeden önce geldiğini bilmek, borsa bülteninde görülen fiyat değişimlerini anlamanın ilk adımıdır. Bu rehber ürün ürün hasat ve alım dönemlerini resmî kaynaklardan derler. Tarihlerin bir kısmı TMO'nun 2026 dönemi duyurularından alınmıştır ve her yıl değişebilir.

Takvim: ürün, dönem, bölge

Ürün	Kaynakta geçen hasat veya alım dönemi	Öne çıkan bölge
Kırmızı mercimek	Hasat mayısın son haftasında başladı (TMO, 2022)	Şanlıurfa, Diyarbakır, Siirt
Buğday ve arpa	Hasat mayıs-ağustos ortası; 2026'da TMO alımı 3 Haziran'da başladı	Konya, Şanlıurfa, Ankara
Mısır	2026'da hasat ağustos ortasında başladı; önce Akdeniz, sonra İç Anadolu	Konya, Şanlıurfa, Adana
Antep fıstığı	Baklavalık ağustos başı, çerezlik ağustos sonu, Siirt çeşidi eylül ortası-sonu	Şanlıurfa, Gaziantep
Fındık	2026'da TMO alımı 24 Ağustos'ta başladı	Ordu, Samsun, Giresun
Yeşil mercimek	2026'da TMO alımı 31 Ağustos'ta başladı	Yozgat, Konya, Kırşehir
Pamuk	İzmir borsasında lif pamuk sezonu ağustostan temmuza	Şanlıurfa, Diyarbakır, Aydın
Kuru kayısı	2024'te TMO'nun lisanslı depo üzerinden alımı 3 Eylül'de başladı	Malatya
Kuru üzüm	2026'da TMO alımı 15 Eylül'de başladı	Manisa, Denizli
Sofralık zeytin	Yeşil eylül-ekim, siyah ekim-aralık	Manisa, Bursa, Aydın
Çeltik	2026'da TMO alımı 15 Ekim'de başladı	Edirne, Samsun, Balıkesir
Yağlık zeytin	Genellikle kasım-aralık	İzmir, Aydın, Manisa

Bölge sütunu ilgili ürünün TEPGE raporları ve TMO duyuruları gibi kaynaklarında öne çıkan illeri gösterir; il bazında fiyatlar için Konya, Şanlıurfa veya Edirne gibi il sayfalarına, ayrıntılar için ürün rehberlerine bakabilirsiniz. Ayçiçeği ve nohut için resmî kaynaklarda kesin bir ay aralığı bulamadığımızdan bu ürünler tabloda yer almaz; aşağıda kaynaklarda geçen bilgiler verilmiştir.

Tahıllar: mayıstan ekime

Bakanlığın hububat kitabına göre buğday hasadı bölgelere göre mayıs ile ağustos ortası arasında yaklaşık 3,5 aya yayılır. TMO'nun 2026 politika metni, o yıl hasadın mayıs sonunda lokal alanlarda başladığını, kurumun 21 Mayıs'tan itibaren taahhütname karşılığı ürün kabul ettiğini, fiyatları 2 Haziran'da açıklayıp alımlara 3 Haziran'da başladığını belirtir. Hasadın ardından tüketim dönemi gelir: TMO 2026'da hasat sonu satış fiyatlarını alım fiyatlarıyla birlikte açıklamış, satış sezonunu 1 Ekim yerine 1 Eylül'e çekmiş ve kasım ayında piyasaya 5,5 milyon ton hububat sunacağını duyurmuştur. Yani tahılda yılın ikinci yarısındaki fiyatı, hasattaki arz kadar TMO'nun stoktan satış takvimi de etkiler. Fiyatın oluşumu için buğday ve arpa rehberlerine bakın.

Mısırda hasat yazın sonunda başlar. TMO'nun Eylül 2026 duyurusuna göre o yıl hasat ağustos ortasında başladı; Akdeniz Bölgesi'nde tamamlanma aşamasına gelirken İç Anadolu hasada giriyordu ve bölgeler arasındaki bu kısa geçiş geçici bir arz daralması yarattı. Çeltikte ise TMO 2026 alımlarına ekimde, 15 Ekim'de başladı. Ayrıntı için mısır ve çeltik rehberlerine bakın.

Bakliyat ve yağlı tohumlar

TMO'nun 2022 kırmızı mercimek duyurusu, o yıl hasadın mayısın son haftasında başladığını belirtir; kırmızı mercimek bu yüzden yılın ilk hasat edilen ürünlerindendir. Yeşil mercimekte TMO 2026 alımlarına 31 Ağustos'ta başladı. TEPGE'nin 2025 baklagil raporu, baklagillerin erken hasat edilmesi sayesinde ikinci ürün tarımına da elverişli olduğunu belirtir. Nohut için ay bazında resmî bir hasat aralığı bulamadık.

Ayçiçeğinde Trakya Birlik'in 2025/26 avans fiyatı duyurusu bir sıralama verir: düzenlemelerin ilk etkisi Çukurova'da görülmüş, ardından "son bir haftalık süreçte" Trakya'da hasat başlamıştır. Yani ayçiçeğinde de güney önce, Trakya sonra piyasaya girer. Ayrıntı için ayçiçeği ve mercimek rehberlerine bakın.

Kabuklu ve kuru meyveler

• Antep fıstığı: İstanbul Ticaret Borsasının 2024 yayınına göre Kırmızı, Uzun ve Halebi çeşitlerinde baklavalık hasat ağustos başında, çerezlik hasat ağustos sonunda, Siirt çeşidinde ise eylül ortasından sonuna kadar yapılır.
• Fındık: TMO'nun 2026 kabuklu fındık alımları 24 Ağustos'ta başladı. Hasattan sonra ürünün kurutulması gerekir; TMO Ekim 2026'da olumsuz hava nedeniyle kurutmada zorlanan üreticilere ilave randevu hakkı tanıdı.
• Kuru üzüm: TMO'nun 2026 çekirdeksiz kuru üzüm alımları 15 Eylül'de Manisa ve Denizli'deki 11 noktada başladı.
• Kuru kayısı: TEPGE'ye göre 2024'te alım fiyatları 29 Ağustos'ta açıklandı ve TMO-TOBB lisanslı deposu üzerinden alımlar 3 Eylül'de başladı.

Bu ürünlerin fiyat oluşumu için fındık, antep fıstığı, kuru üzüm ve kuru kayısı rehberlerine bakın.

Pamuk, zeytin ve hayvan piyasası

TEPGE'nin 2024 pamuk raporu, İzmir Ticaret Borsasının 41 renk Ege pamuğu fiyatlarını ağustosta başlayıp ertesi yılın temmuzunda biten sezon olarak izler. Pamukta borsa sezonu bu nedenle ağustosta başlamış kabul edilir.

Zeytinde hasat, ürünün nereye gideceğine göre ayrılır. Osmaniye İl Tarım ve Orman Müdürlüğüne göre çizme ve kırma yeşil zeytin olarak işlenecek zeytinler eylül-ekim, siyah salamura veya sele zeytini olarak işlenecekler ekim-aralık arasında toplanır. Bakanlığın zeytin kitabına göre yağlık zeytinin hasadı ağaçta yeşil meyve kalmadığında ve genellikle kasım-aralık aylarında yapılır. Ayrıntı için zeytin ve zeytinyağı rehberine bakın.

Canlı hayvanda takvimi hasat değil bayram belirler. Et ve Süt Kurumu 2026'da Kurban Bayramında satılamayan kurbanlıkları 28 Mayıs-7 Haziran arasında satın aldı; bu, bayram döneminde hayvan pazarlarında arzın talebi aşabildiğini gösterir. Ayrıntı için canlı hayvan ve karkas rehberine bakın.

Takvimi fiyat okurken kullanmak

1. Bir ürünün fiyatını yıl içinde karşılaştırırken hasat aylarını ayrı değerlendirin; bu dönemde salonlara gelen ürün miktarı ve kalite dağılımı değişir.
2. TMO'nun alım fiyatı açıkladığı ürünlerde, hasat dönemindeki borsa fiyatını TMO alım fiyatları ile yan yana koyun.
3. Hasat sonrası beklemenin maliyetini ve imkânlarını lisanslı depoculuk rehberinden inceleyin; ürünün bekleme sırasında kaybedeceği nemi nem firesi aracıyla hesaplayın.
4. Uzun dönem eğilimleri görmek için birkaç günlük ya da haftalık ortalama alın; bunun için ortalama fiyat aracını kullanabilirsiniz.