Fındık fiyatı nasıl oluşur? Randıman, TMO, ihracat

Türkiye dünyanın en büyük fındık üreticisi ve ihracatçısıdır; bu yüzden fındık fiyatı hem Karadeniz'deki bahçelerin rekoltesine hem de başta Avrupa olmak üzere dış alıcıların talebine bağlıdır. Fındığı diğer ürünlerden ayıran şey, fiyatın kabuklu ağırlık üzerinden değil, içindeki sağlam iç fındık oranı üzerinden kurulmasıdır. Bu rehber fındık fiyatının nasıl oluştuğunu resmî kaynaklarla anlatır. Güncel fiyatlar için fındık sayfasına bakın.

Arz: periyodisite ve rekolte tahmini

TEPGE'nin Temmuz 2026 fındık piyasa raporu üretimin yıldan yıla ne kadar oynayabildiğini gösterir:

Gösterge	Değer	Dönem
Üretim	441 bin ton (yüzde 63 düşüş)	2025
Verim	59 kg/da	2025
TÜİK birinci tahmini	715 bin ton (yüzde 62 artış)	2026
Yurt içi tüketim	116 bin ton	2024/25
Kendine yeterlilik	Yüzde 592	2024/25

Rapor 2025'teki sert düşüşü genel olarak periyodisiteyle ilişkilendirir. TEPGE'nin 2025 sert kabuklu meyveler raporu da don ve kuraklık gibi iklim olaylarını, çeşit seçimini, kültürel işlemlerin yetersizliğini ve fındık bitkisindeki periyodisiteyi verimdeki dalgalanmayı artıran etkenler olarak sayar. Üretimin yurt içi tüketimin beş katını aşması, fiyatın ihracat talebine sıkı sıkıya bağlı olduğunu gösterir.

Rekolte tahmini fiyat için kritik bir veridir. TMO'nun 2026 duyurusuna göre fındık rekoltesi, il ve ilçe tarım müdürlükleri koordinasyonunda ziraat odaları, ticaret borsaları, ihracatçı birlikleri, üniversiteler ve Fiskobirlik temsilcilerinden oluşan komisyonların çotanak sayımına dayalı gözlemleriyle belirlenir.

Kalite: randıman, grup ve kusurlar

TMO 2026/27 kabuklu fındık alım fiyatlarını yüzde 50 sağlam iç esasına göre ve üç kalite grubu için ilan eder: Giresun, Levant ve Sivri. Randıman, kabuklu fındıktaki sağlam iç fındığın ağırlıkça oranıdır; randımanı yüzde 50'nin üzerindeki parti daha fazla, altındaki parti daha az eder. Fındık Lisanslı Depo Tebliği de kabuklu fındığın ağırlığını yüzde 6 iç rutubet ve yüzde 50 randıman esasına göre hesaplar ve her 100 kg için bir ürün senedi düzenlenmesini öngörür.

TMO'nun 2026/27 satın alma şartları, hangi fındığın hiç alınmayacağını belirler:

Şart	Sınır
İç fındık rutubeti	En çok yüzde 6,50
Yabancı madde	En çok yüzde 0,5
Sağlam iç fındık oranı	En az yüzde 40
Buruşuk iç fındık	En çok yüzde 10
Çürük ve bozuk iç fındık	En çok yüzde 7
Zuruflu tane	En çok yüzde 3
Çatlak, kırık ve kabuğundan çıkmış iç toplamı	En çok yüzde 10

Şartlara göre ürün 2026 mahsulü olmalıdır; eski yıl ürünü ve eski-yeni karışımı alınmaz. Grup karışımında Giresun kalite içinde Levant oranı yüzde 5'i aşarsa ürün Levant, Giresun veya Levant içinde Sivri oranı yüzde 5'i aşarsa Sivri kalite fiyatından alınır. Randıman hesabının ayrıntısı için fındık randımanı rehberine, terim için randıman maddesine bakın.

TMO'nun rolü ve kota

TMO fındıkta hasat başında fiyat ilan ederek piyasaya taban oluşturur. TEPGE'nin sert kabuklu meyveler raporu, hasattan sonra bazı firmaların alım fiyatı açıklayarak fındık topladığını, depo imkânı olmayan küçük işletmelerin ürünü bu fiyattan elden çıkarmak zorunda kalabildiğini ve hasat öncesi açıklanan müdahale alım fiyatlarıyla bu tür sorunların önüne geçildiğini belirtir.

TMO'nun 2026 duyurularına göre:

• Kabuklu fındık alımları 24 Ağustos 2026'da 17 noktada başladı, kısa sürede 55 noktaya ve 75 ekibe çıktı.
• Üreticinin teslim edebileceği miktar, çotanak sayımıyla belirlenen ilçe verim ortalamasına ("kota") bağlıdır; bu ortalamalar önce yüzde 20, sonra yüzde 30 artırıldı ve kotası 100 kg/da'nın altında kalan ilçelerde miktar 100 kg/da'ya tamamlandı.
• Ürün bedelleri 21 gün içinde ödendi; TMO Genel Müdürü duyuru tarihinde yaklaşık 75-77 bin ton fındık alındığını aktardı.

TMO'nun ilan ettiği fiyat borsadaki kabuklu fındık fiyatı için bir referanstır; üretici borsadaki teklifi bu fiyatla kıyaslar. Güncel TMO fiyatları için TMO alım fiyatları sayfasına, genel mekanizma için TMO fiyat rehberine bakın.

Talep: ihracat belirleyicidir

TEPGE'ye göre Türkiye 2025'te 113 bin ton ile dünya fındık ihracatında ilk sıradadır; ihracatın önde gelen alıcıları İtalya, Almanya, Fransa ve İsviçre'dir. Sert kabuklu meyveler raporu Türkiye'nin dünya fındık ihracatındaki payını yüzde 56 olarak verir. Dünya ithalatının yaklaşık üçte birini İtalya yapar. TEPGE'ye göre üretimde Türkiye'yi İtalya, ABD, Azerbaycan, Şili ve Gürcistan izler. Avrupa'daki talep ile bu ülkelerin rekoltesi, fındık piyasasının yakından izlenen dış göstergeleridir.

Hasat sonrası: kurutma ve nem

Fındık hasattan sonra kurutularak satılır ve nem fiyatı doğrudan etkiler. TMO şartlarında iç fındık rutubeti yüzde 6,50'yi aşan kabuklu fındık hiç alınmaz; lisanslı depo hesabı da yüzde 6 iç rutubet esasına dayanır. Yağışlı geçen hasat dönemlerinde kurutma zorlaşır. TMO'nun 15 Ekim 2026 duyurusu, olumsuz hava koşulları nedeniyle ürününü kurutmakta güçlük çeken ve sınırlı miktarı teslim ederek randevu hakkını tüketen üreticilere, ÇKS limitleri içinde kalan bakiye ürün için bir ilave randevu hakkı tanındığını bildirir. Nemli kalan ürün alım şartlarının dışına düşebileceği için aynı bölgede kurutması tamamlanmış ve tamamlanmamış partiler arasında fiyat farkı oluşabilir.

Borsada fındık

Fındık 5174 sayılı Kanun kapsamında Karadeniz borsalarında yoğun biçimde tescil edilir. Bu sitede fındık satırları 15 borsada görülür; işlem miktarı yüksek olanlar Düzce, Çarşamba, Trabzon, Samsun, Fatsa ve Bafra bültenleridir. Bültenlerde kabuklu fındık "Kabuklu Tombul Fındık (Levant)" gibi kalite adıyla, iç fındık ise "Fındık İç 11-13 mm" ya da "İç 9-11 (1. Sınıf) İhracat" gibi kalibre ve sınıf bilgisiyle ayrı satırlarda yer alır. Kavrulmuş, dilinmiş ve organik ürünler de ayrı raporlanır. Üretim alanı yoğunluğu için Ordu, Samsun ve Düzce il sayfalarına bakabilirsiniz.

Bülteni okurken

1. Kabuklu ve iç fındığı ayırın; iç fındık fiyatı kabukluya göre çok daha yüksektir çünkü kabuk ağırlığı düşülmüştür.
2. Kabuklu satırda kalite grubunu ve mümkünse randımanı, iç fındıkta kalibreyi not edin.
3. Ürün yılını kontrol edin; eski yıl ürünü ayrı satırda olabilir.
4. Borsaları karşılaştır sayfasıyla yan yana koyun.

Fındığın hasat dönemi için hasat takvimi rehberine göz atabilirsiniz.