Antep fıstığı fiyatı nasıl oluşur? Boz, kırmızı

Antep fıstığının fiyatı yıldan yıla çok sert dalgalanabilir. Bunun iki temel nedeni vardır: ağacın bir yıl bol, bir yıl az ürün vermesi (periyodisite) ve ürünün aynı sezonda farklı olgunluk aşamalarında, farklı amaçlarla hasat edilmesi. Bu rehber antep fıstığı fiyatının nasıl oluştuğunu resmî ve kurumsal kaynaklarla anlatır. Güncel fiyatlar için antep fıstığı sayfasına bakın.

Üretim: Güneydoğu ve periyodisite

TEPGE'nin Temmuz 2026 antep fıstığı piyasa raporu temel göstergeleri şöyle verir:

Gösterge	Değer	Dönem
Üretim alanı	4,9 milyon dekar	2025
Üretim	147 bin ton	2025
Önceki yıl üretimi	383 bin ton	2024/25
TÜİK birinci tahmini	315 bin ton (yüzde 114 artış)	2026
Yurt içi tüketim	343 bin ton	2024/25
İhracat / ithalat	75 bin ton / 59 bin ton	2024/25

Rapora göre Şanlıurfa hem en geniş üretim alanına hem de en yüksek üretime sahip ildir. TEPGE'nin 2025 sert kabuklu meyveler raporundaki 2024 il tablosunda Şanlıurfa'yı Gaziantep, Adıyaman ve Siirt izler. İstanbul Ticaret Borsasının 2024'te yayımladığı antep fıstığı kitabında da rekolte ve alanın yüzde 95'ten fazlasının Gaziantep, Şanlıurfa, Adıyaman, Kilis, Kahramanmaraş, Siirt ve çevre illerde yoğunlaştığı belirtilir.

Aynı yayında Antepfıstığı Araştırma Enstitüsünden bir uzman, Türkiye'de fıstık üretiminde "var yılı / yok yılı" dalgalanmalarının sık görüldüğünü ve geleneksel çeşitlerin yüksek periyodisite gösterdiğini anlatır. Siirt ve Tekin çeşitlerinin ise erken meyveye yatması, yüksek verimi ve neredeyse hiç periyodisite göstermemesi nedeniyle hızla yayıldığı belirtilir. Üretimin 147 bin ton ile 383 bin ton arasında gidip gelebilmesi, fiyattaki sert dalgalanmanın temel kaynağıdır.

Hasat: boz ve kırmızı fıstık

İstanbul Ticaret Borsası yayınına göre Kırmızı, Uzun ve Halebi gibi Antep çeşitlerinde baklavalık hasat ağustosun ilk günlerinde, çerezlik hasat ise ağustos sonunda başlar; Siirt çeşidinde hasat eylül ortasından eylül sonuna kadar sürer. Bu takvim piyasada iki farklı ürün yaratır:

• Boz (baklavalık) fıstık: Aynı yayına göre Gaziantep'te "boz fıstık" olarak bilinen baklavalık fıstık, normalinden 2-3 hafta erken hasat edilir. Bültenlerde "Antep Fıstığı Yaş Boz" gibi satırlarla görülür.
• Çerezlik fıstık: Olgunlaşmasını tamamladıktan sonra toplanan üründür. Bültenlerde kabuklu kırmızı, iç ya da kavrulmuş olarak ayrı satırlarda yer alır.

Yani aynı sezonda borsaya önce baklavalık boz fıstık, ardından çerezlik fıstık gelir. Kalite de iklime bağlıdır: İstanbul Ticaret Borsası yayınında çerezlik ürün için "çıtlak, içini doldurmuş fıstık" ifadesi kullanılır ve sıcaklık toplamının yetersiz kaldığı bölgelerde çerezlik yerine baklavalık ya da ezilecek, kıyılacak sanayi tipi fıstık elde edilebileceği belirtilir. Bu nedenle aynı rekolte içinde çerezlik kalitedeki ürünün payı da fiyatı etkiler. Hasat zamanlaması için hasat takvimi rehberine de bakabilirsiniz.

Borsada antep fıstığı

Antep fıstığı 5174 sayılı Kanun kapsamında borsada tescil edilen ürünlerdendir. Gaziantep Ticaret Borsası, satış salonlarında alıcı ile satıcının her gün bir araya geldiğini, oluşan fiyatların önce salondaki üyelere, ardından web sitesi ve mobil uygulama üzerinden herkese duyurulduğunu belirtir; borsanın meslek komiteleri arasında ayrı bir fıstık komitesi bulunur.

Bu sitede antep fıstığı satırları 13 borsada görülür; işlem miktarı en yüksek olanlar Gaziantep, Nizip ve Şanlıurfa bültenleridir. Bültenlerde ürün çok sayıda satıra bölünür: kabuklu kırmızı, kırmızı iç (1. ve 2. kalite), sıra iç, yaş boz, kavrulmuş, çıtlak, kavlak, püre ve Siirt tipi gibi. Bu satırların fiyatları birbirinden çok farklıdır; karşılaştırmayı aynı nitelikteki satırlar arasında yapmak gerekir.

Müstahsil ve tacir satışı

TEPGE'nin 2025 sert kabuklu meyveler raporu, Gaziantep Ticaret Borsası fiyatlarını kullanırken HMS kısaltmasını hazır müstahsil satış, HTS kısaltmasını hazır tacir satış olarak açıklar; kabuklu kırmızı fıstık fiyatı HMS, kavrulmuş fıstık fiyatı HTS satırından alınmıştır. Rapora göre 2020-2024 arasında borsada kabuklu kırmızı fıstık fiyatı 4,8 kat, kavrulmuş fıstık fiyatı 5,9 kat artmıştır. Yalnız 2023-2024 arasında bu artış kabuklu kırmızıda yüzde 33, kavrulmuşta yüzde 38 oldu. Yani üreticinin sattığı ham ürün ile tüccarın sattığı işlenmiş ürün farklı hızlarda fiyatlanabilir.

Dünya piyasası: ABD ve İran

TEPGE'ye göre 2024'te dünya antep fıstığı üretiminde ABD 499 bin tonla birinci, Türkiye 383 bin ton ve yüzde 28 payla ikinci sıradadır; İran üçüncüdür. Türkiye dünya üretim alanında yüzde 44 ile ilk sıradadır; İstanbul Ticaret Borsası yayınına göre ise Türkiye'deki verim dünya ortalamasının altındadır. ABD 2025'te 316 bin tonla ihracatın lideridir; Türkiye 40 bin tonla ikinci sıradadır. Türkiye'nin ithalatında ise ABD ve İran öne çıkar.

Rapor dikkat çekici bir fiyat farkını da aktarır: FAO verilerine göre 2024'te üretici fiyatı ABD'de ton başına 4.101 dolar, Türkiye'de 8.130 dolardır.

Tüketim ve dış ticaret dengesi

TEPGE'nin Temmuz 2026 raporuna göre 2024/25 pazarlama yılında yurt içi tüketim 343 bin ton, kişi başı tüketim 4 kg ve kendine yeterlilik yüzde 105'tir. Yani Türkiye üretiminin büyük bölümünü kendisi tüketir; ihracat ve ithalat bu dengenin iki ucunda kalan görece küçük miktarlardır. Rapora göre 2025/26 pazarlama yılının ilk on ayında ihracat 29 bin tonda kaldı ve en büyük alıcı Suriye oldu; ithalatta ise ABD yüzde 53,9, İran yüzde 41,3 pay aldı. Yerli rekoltenin düştüğü yıllarda ithal fıstık iç talebin bir kısmını karşılar.

TMO ve destek

Antep fıstığında TMO alımı yoktur; TMO'nun ürün menüsünde antep fıstığı yer almaz. TEPGE raporu üreticiye 2026'da dekar başına temel destek verildiğini listeler. Fiyat bu nedenle tamamen borsa ve özel sektör alımlarında oluşur; hasat başında açıklanan bir taban fiyat yoktur. Diğer ürünlerde TMO'nun açıkladığı fiyatlar için TMO alım fiyatları sayfasına bakabilirsiniz.

Bülteni okurken

1. Boz ve kırmızı, kabuklu ve iç, ham ve kavrulmuş satırları ayırın.
2. Satış şeklini (müstahsil, tacir) ve kaliteyi (1. ve 2. kalite) not edin.
3. Borsalar arası farkı karşılaştır sayfasıyla görün; Gaziantep'in il görünümü için Gaziantep sayfasına bakın.
4. Fiyatın sert dalgalandığı dönemlerde tek güne değil, birkaç günün ortalamasına bakmak için ortalama fiyat aracını kullanın.