Metodoloji: fiyatlar nasıl derleniyor?

Bültenler nasıl okunuyor?

Her ticaret borsası için ayrı bir okuyucu, borsanın kamuya açık günlük bülten sayfasını (JSON verisi, HTML tablosu ya da PDF) okur. Okuma kuralları:

• İstekler dürüst bir kullanıcı ajanıyla, aynı siteye saniyede en fazla bir istekle yapılır; robots.txt kurallarına ve borsanın içerik kullanım sinyallerine uyulur. Giriş isteyen, doğrulama kodu ya da erişim engeli olan sayfalar okunmaz.
• Yalnızca gereken alanlar alınır: ürün adı, en düşük, en yüksek ve ortalama fiyat, işlem miktarı ve birimi, işlem adedi. Ham HTML ya da PDF saklanmaz.
• Seans tarihi bültenin kendisinden okunur; tahmin edilmez. Bülteni tarih seçerek sunan borsalarda son 180 gün geriye doğru okunmuştur; sunmayanlarda geçmiş, okumaya başladığımız günden itibaren birikir.
• Bir borsaya erişilemezse o borsanın önceki verisi silinmez; durum kaynak sayfasında görünür.

Ürün eşleme ve birimler

Kaynaktaki ürün adı olduğu gibi saklanır (“Kırmızı Ekmeklik Buğday (2.derece)” gibi); çeşit ve sınıf bilgisi korunur. Ad, bir eşleme tablosuyla ürün sayfasına (buğday, arpa, nohut…) bağlanır. Eşlenemeyen satırlar borsa sayfasında “Diğer” olarak görünür. Taze meyve-sebze satırları alınmaz.

Fiyatlar TL/kg gösterilir. TL/ton yayımlayan borsaların fiyatı 1.000’e bölünür; kaynak birim tablo altında yazar. Adet, baş gibi birimlerle yayımlanan fiyatlar kendi biriminde kalır ve TL/kg fiyatlarla karşılaştırılmaz.

Hesapladığımız değerler

• Ortalama: Borsanın bültende verdiği ağırlıklı ortalama fiyattır; bülten ortalama vermiyorsa “—” görünür, biz hesaplamayız.
• Değişim: Aynı ürün adının, aynı borsada bir önceki seanstaki ortalamasına göre yüzde farkı. Ad değişirse (başka sınıf) karşılaştırma yapılmaz.
• Ana çeşit: Bir borsada bir ürünün son 60 günde en çok seansta işlem gören kaynak adı. Ürün sayfalarındaki karşılaştırmalar ve grafikler bu çeşitle yapılır; borsalar arasında çeşitler farklı olabilir.
• Aylık özet: Seans ortalamalarının basit ortalaması, en düşük ve en yüksek seans ortalaması, toplam miktar.

Güncelleme ve tazelik

Bültenler hafta içi 13.40 ve 18.10’da, cumartesi 10.30’da okunur; veri değiştiyse site yeniden derlenir. Hafta sonu ve resmî tatillerde yeni bülten yoktur; sayfalarda son seans tarihi yazar ve “Bugün seans yok” bilgisi verilir. Bir borsanın son bülteni 5 gün artı o borsanın olağan yayın gecikmesinden (bazı borsalar PDF bültenlerini günler, hatta haftalar sonra yayımlıyor) eskiyse “bayat” olarak işaretlenir.

Hata bildirimi

Bir fiyat bültenle uyuşmuyorsa iletişim sayfasındaki adrese yazın. Kaynaklar ve son kontrol zamanları kaynaklar sayfasındadır.