Borsa sözlüğü
Rutubet (nem)
Tanedeki suyun ağırlıkça yüzde payı; depolama güvenliğini, alımın kabul veya reddini ve bazı ürünlerde ağırlık hesabını belirler.
Rutubet ya da nem, ürünün içerdiği suyun yüzde oranıdır. TMO kayıtlarına dayanan bir çalışmada depolama için tane neminin genellikle yüzde 14 ve altında olmasının istendiği, ideal oranın yüzde 12-13 arasında değiştiği ve yüksek nem ile sıcaklığın depoda mikroorganizma çoğalmasına yol açtığı aktarılır. Tarım ve Orman Bakanlığının çiftçi eğitim kitabı depolanacak buğdayın neminin yüzde 13'ü geçmemesi gerektiğini yazar.
Ürünlere göre sınırlar
| Ürün | Kural | Kaynak |
|---|---|---|
| Buğday, arpa | Barem aralığı yüzde 0-14 | TMO 2026 baremi |
| Mısır | En çok yüzde 14,5; kurutma tesisi olan iş yerinde yüzde 28'e kadar | TMO 2025 mısır esasları |
| Kabuklu fındık | İç fındık rutubeti yüzde 6,50'yi aşarsa alınmaz | TMO 2026/27 şartları |
| Preseli pamuk | Nemi yüzde 8,5'in üzerindeyse lisanslı depoya alınmaz | Pamuk Lisanslı Depo Tebliği |
| Nohut | Kütlece en çok yüzde 14 | TS 142 |
Ağırlık hesabındaki rolü
Fındık Lisanslı Depo Tebliğine göre kabuklu fındığın toplam ağırlığı yüzde 6 iç rutubet ve yüzde 50 randıman esasına göre hesaplanır. Bu nedenle fındıkta nem, yalnızca kabul şartı değil ağırlığın kendisini de etkiler.
TMO, fındık üreticilerine ürünü iyi kurutmalarını ve nem tutma kapasitesi yüksek jüt çuvallarla getirmelerini önerir. Ayrıntı için kalite kriterleri rehberine bakın.
Kaynaklar
- dergipark.org.tr/tr/download/article-file/4892925
- tarimorman.gov.tr/GKGM/Belgeler/Uretici_Bilgi_Kosesi/Dokumanlar/hububat.pdf
- tmo.gov.tr/Upload/Document/alim/2023/hubalimbaremi.pdf
- tmo.gov.tr/Upload/Document/misir/M_alimEsasOdemebarem2023.pdf
- tmo.gov.tr/Upload/Document/findik/satinalmasartlari2022.pdf
- mevzuat.gov.tr/File/GeneratePdf
- mevzuat.gov.tr/File/GeneratePdf
- resmigazete.gov.tr/eskiler/2008/05/20080530-14.htm