Borsa sözlüğü
Lisanslı depo
Tarım ürünlerini ticari amaçla, devlet lisansı ve denetimiyle depolayan, karşılığında ürün senedi düzenleyen tesis.
5300 sayılı Kanunun 3. maddesi lisanslı depoyu, tarım ürünlerinin sağlıklı koşullarda muhafaza ve ticari amaçla depolanması hizmetlerini sağlayan tesis olarak; lisanslı depo işleticisini de geçerli lisansa sahip anonim şirket olarak tanımlar.
Kanunun öne çıkan kuralları
| Konu | Kural |
|---|---|
| Kuruluş | Bakanlık izniyle anonim şirket; unvanda "Tarım Ürünleri Lisanslı Depoculuk" ibaresi zorunlu (m.4) |
| Teminat | Depo kapasitesinin ürün rayiç bedelinin yüzde 15'inden az olmamak üzere (m.5) |
| Sigorta | Depolanan ürün sigortalanır; lehdar hasar tarihindeki mudidir (m.6) |
| Lisans süresi | Üç yıl, aynı süreyle uzatılabilir (m.13) |
| Ayrım yasağı | Kapasite ve ürün uygunluğu dışında kişiler arasında ayrım yapılamaz (m.32) |
| Yasak işlem | Mudinin izni olmadan ürün üzerinde alım, satım veya rehin yapılamaz (m.33) |
| Kayıt | Tüm kayıt ve belgeler on yıl saklanır (m.23) |
Kanun, ürünü depoya teslim eden veya senedi elinde bulunduran kişiyi "mudi" olarak adlandırır. Depo, aynı tür, sınıf ve derecedeki ürünleri karıştırabilir; küçük kalite farkları Bakanlıkça onaylanan prim ve indirim tarifesine göre tazmin edilir (m.20).
Depolama süresi
Hububat, baklagiller ve yağlı tohumlar tebliğine göre 2026 hasadı itibarıyla teslim edilen ürün, hasattan itibaren azami 24 ay depolanabilir.
Kimler işletir?
TÜRİB'e göre lisanslı depolar Ticaret Bakanlığının izniyle kurulur ve Bakanlığın gözetim ve denetimi altında faaliyet gösterir; depoların listesi Bakanlığın sitesinde güncellenir. TMO'nun kurum tanıtımına göre TMO, TMO-TOBB Lisanslı Depoculuk A.Ş.'ye yüzde 50 hisseyle ortaktır. Ayrıntı için lisanslı depoculuk rehberine bakın.