Mudi

Mudi, lisanslı depoculuk sisteminde ürünün hak sahibini anlatan terimdir. 5300 sayılı Tarım Ürünleri Lisanslı Depoculuk Kanununun 3. maddesi mudiyi, depolama hizmeti için ürününü lisanslı depoya teslim eden veya lisanslı depo işletmesince düzenlenen ürün senedini mevzuata uygun olarak elinde bulunduran gerçek veya tüzel kişi olarak tanımlar.

Tanımın ikinci yarısı önemlidir. Yönetmeliğin 23. maddesi depoya teslimin satış değil vedia, yani saklama amaçlı emanet olduğunu belirtir; ürünü depoya getiren çiftçi ilk mudidir, senedi borsada satın alan kişi de artık mudi sayılır. Mudilik, ürünün fiziki sahibi olmaktan çok senede bağlı haktır.

Mudinin hakları

• Teslim: Kanunun 21. maddesine göre depo işletmesi, mudinin talebi üzerine hukuken geçerli bir mazeret yoksa ürünü gecikmeksizin teslim eder ve senedi iptal eder. Kısmi teslimde kalan miktar için yeni senet düzenlenir.
• Sigorta: 6. maddeye göre depolanan ürün sigortalanır ve sigortanın lehdarı hasar tarihindeki mudidir.
• İzinsiz işlem yasağı: Mudinin izni olmadan ürün üzerinde alım, satım veya rehin yapılamaz.
• Belge: Yönetmeliğe göre tartım makbuzunun bir nüshası mudiye verilir.

Mudinin katlandıkları

Depo, hizmetlerinden doğan alacakları için ürün üzerinde hapis hakkına sahiptir. Karıştırılarak depolanan üründe ortaya çıkan küçük kalite farkları prim ve indirim tarifesine göre mahsup edilir ve doğal kayıplar fire tarifesine göre düşülür. Hububat tebliğine göre ürün hasat döneminden itibaren en fazla 24 ay depolanabilir. Senedin elektronik biçimi için ELÜS, süreç için lisanslı depoculuk rehberine bakın.