ELÜS (elektronik ürün senedi)

ELÜS, elektronik ürün senedinin kısaltmasıdır. 5300 sayılı Tarım Ürünleri Lisanslı Depoculuk Kanununun 15. maddesi, basılı ürün senetleri hükmünde olmak üzere elektronik ortamda da ürün senedi oluşturulabileceğini düzenler. TÜRİB'in tanıtımına göre ELÜS, aynı miktar, cins, sınıf ve kalitede ürünü temsil eden resmî bir elektronik kayıttır.

Nasıl oluşur ve nasıl işlem görür?

TÜRİB'in Ocak 2026 tarihli bilgilendirme afişlerine göre:

1. ürün lisanslı depoya getirilir, yetkili sınıflandırıcı analiz edip sınıflandırır,
2. depo ELÜS kaydını oluşturur; ELÜS'ler 12 haneli ISIN koduyla tanımlanır ve kod Takasbank'tan alınır,
3. ELÜS ve analiz bilgileri MKK'ya gönderilir,
4. emirler ÜPAK'lar üzerinden TÜRİB işlem sisteminde fiyat ve zaman önceliğine göre eşleşir,
5. takas Takasbank ve MKK tarafından yapılır.

ELÜS azami saklama süresi içinde yalnızca TÜRİB'de alınıp satılabilir, iptal edilerek ürün depodan çekilebilir veya kredi için teminat gösterilebilir.

Vergi

Gelir Vergisi Kanununun geçici 76. maddesine göre ürün senetlerinin elden çıkarılmasından doğan kazançlar 31/12/2028'e kadar gelir ve kurumlar vergisinden müstesnadır. KDV Kanununun 13. maddesine göre ürün senetlerinin borsalar aracılığıyla ilk teslimi KDV'den istisnadır; ürünün depodan çekilmesi ise KDV'yi doğuran olaydır.

TMO'ya satış

TMO, ELÜS alımını yalnızca protokol imzaladığı lisanslı depolarla yapar; satış, üreticinin telefonuna gelen satış onay kodunun depo yetkilisine bildirilmesiyle emre dönüşür. Ayrıntı için ELÜS rehberine bakın.