Borsa sözlüğü
Ürün senedi
Lisanslı depoya teslim edilen tarım ürününün mülkiyetini temsil eden, rehin ve teminat olarak kullanılabilen kıymetli evrak.
5300 sayılı Kanunun 3. maddesine göre ürün senedi, ürünlerin mülkiyetini temsil ve rehnini temin eden, lisanslı depo işleticisince nama veya emre düzenlenmiş, teminat olarak verilebilen, ciro edilebilen veya edilemeyen kıymetli evraktır. Kanunda öngörülmeyen durumlarda Türk Ticaret Kanununun makbuz senedi hükümlerine tabidir.
Temel kurallar
- Ürün depoya teslim ve kabul edilince senet düzenlenir; teslim satış değil vedia (emanet) anlamındadır ve senet ürünün aynı miktar, cins, sınıf ve kalitede geri verilmesini garanti eder (madde 15).
- İptal edilmemiş bir senedin temsil ettiği ürün için ikinci bir senet düzenlenemez; senet kaybolursa mahkeme kararıyla yenisi düzenlenir (madde 17).
- Senede bağlanmış ürünün haczi ancak senedin haczi yoluyla yapılır (madde 17).
- Kısmi teslimde eski senet iptal edilir, kalan kısım için yeni senet düzenlenir (madde 21).
Senet birimi ürüne göre değişir
| Ürün grubu | Senet birimi |
|---|---|
| Hububat, baklagiller, yağlı tohumlar | Her 1.000 kg |
| Fındık | Her 100 kg |
| Kuru kayısı | Her 100 kg |
| Pamuk | Her balya |
Tebliğlerin hepsi, mudinin talebi ve deponun kabulüyle parti halindeki ürün için tek bir "blok ürün senedi" düzenlenebileceğini belirtir.
Masraf ve vergi
5174 sayılı Kanuna göre ürün senedi alım satımında tescil ücreti oranı en çok on binde beştir. Damga Vergisi Kanununun (2) sayılı tablosuna göre mudi ile lisanslı depo arasındaki mukavelenameler ve ürün senedi damga vergisinden istisnadır. Elektronik biçimi için ELÜS maddesine bakın.