Borsa sözlüğü
Makarnalık buğday
İrmik ve makarna üretiminde kullanılan Triticum durum buğdayı; protein, hektolitre ve camsılık kalitesini belirler.
Makarnalık buğday, Triticum durum türüne giren ve irmik ile makarna üretiminde kullanılan buğdaydır. Bahri Dağdaş Bitkisel Araştırma Dergisindeki bir derlemeye göre Güneydoğu Anadolu ve İç Anadolu Türkiye'nin en önemli makarnalık buğday üretim bölgeleridir ve 2016 itibarıyla 79 makarnalık buğday çeşidi tescilli veya üretim izinlidir.
Kalite ölçütleri
Derlemeye göre:
- durum buğdayında hektolitre ve bin tane ağırlığı ile irmik verimi arasında pozitif ilişki vardır; hektolitredeki bir birimlik düşüş irmik veriminde yüzde 0,7 azalmaya yol açar,
- protein oranı yüzde 13'ün üzerindeki çeşitler tercih edilir, yüzde 11'in altı kaliteyi olumsuz etkiler,
- kaliteli makarnalık buğdayda sert tane oranı en az yüzde 75 olmalıdır.
Erciyes Tarım ve Hayvan Bilimleri Dergisindeki bir çalışmaya göre camsı tane veren çeşitlerde yumuşak-unlu tanelerin görülmesine "dönme" denir ve TMO alımlarında dönmeli tane oranı gruplamada kullanılır.
2026 TMO baremi
| Ölçüt | 1. grup | 2. grup | 3. grup |
|---|---|---|---|
| Hektolitre (kg) | 78 ve üzeri | 76,0-77,9 | 74,0-75,9 |
| Protein (yüzde) | 13,5 ve üzeri | 12,5-13,4 | 11,5-12,4 |
| Dönmeli tane (yüzde) | 0-27 | 28-35 | 36-50 |
TMO'nun 2026 fiyat tablosu makarnalık buğdayı 1121, 1122 ve 1123 kodlarıyla üç gruba, düşük vasıflı makarnalığı 1141 koduyla ayırır. Ticaret Bakanlığının lisanslı depo kriterleri de makarnalık buğdayı TS 2974'e göre 1., 2., 3. sınıf ve düşük vasıflı olarak sınıflar. Ayrıntı için buğday sınıfları rehberine bakın.