Protein oranı

Protein oranı, tanedeki proteinin ağırlıkça yüzde payıdır. TMO kayıtlarına dayanan bir çalışmada makarnalık buğday protein değerleri "N×5,7" katsayısıyla verilmiştir.

Kalite açısından

Bilgiçli ve Soylu'nun Bahri Dağdaş Bitkisel Araştırma Dergisindeki derlemesine göre:

• genel olarak protein oranı yüzde 10-13 arasındaki buğdaylar ekmeklik olarak değerlendirilir,
• unda tanedekine göre yüzde 0,8-1,8 daha az protein bulunur,
• makarna sanayisinde protein oranı yüzde 13'ün üzerindeki çeşitler tercih edilir; yüzde 11'in altı kaliteyi olumsuz etkiler.

Arpada beklenti kullanım amacına göre değişir: Tarım ve Orman Bakanlığının çiftçi eğitim kitabına göre yemlik arpada protein oranının fazla, biralık arpada ise düşük (yüzde 9-10,5) olması istenir.

TMO baremindeki yeri

TMO'nun 2023 genel yazısına göre protein değeri yalnızca makarnalık ve ekmeklik buğdayda bareme göre fiyatlandırılır ve gruplamaya esas olur; arpa, çavdar, tritikale ve yulafta ölçülen protein bilgi amaçlıdır. 2026 baremindeki gruplar:

Ürün	1. grup	2. grup	3. grup
Ekmeklik buğday	13,0 ve üzeri	12,0-12,9	10,5-11,9
Makarnalık buğday	13,5 ve üzeri	12,5-13,4	11,5-12,4

Aralıklar 2026 dönemine aittir. Protein miktarının yanında kalitesini gösteren ölçütler için gluten ve sedimantasyon maddelerine bakın.