Borsa sözlüğü
Düşük vasıflı (standart dışı) ürün
Barem sınırlarının dışında kalan ancak satın alma sınırları içindeki ürün; TMO bunu ayrı kodla ve daha düşük fiyatla alır.
Düşük vasıflı ürün, kalite değerleri bir veya birkaç ölçütte barem sınırlarının dışına çıkan ama yine de satın alınabilir sınırlar içinde kalan üründür. TMO'nun 2026 hububat alım esaslarına göre ekmeklik ve makarnalık buğday baremi sınırları dışında kalmasına rağmen satın alma sınırları içinde olan ürünler düşük vasıflı ekmeklik veya düşük vasıflı makarnalık buğday koduyla alınır.
Nasıl uygulanır?
TMO'nun 2023 genel yazısına göre barem sınırları içindeki buğdayın doğrudan düşük vasıflı koddan alınmasını önlemek için stok sisteminde önce ana ürün kodu seçilir; analizde herhangi bir değer barem dışında ama satın alma sınırları içindeyse ürün düşük vasıflı kodla alınır.
| Ürün | 2026 TMO kodu |
|---|---|
| Düşük vasıflı makarnalık buğday | 1141 |
| Düşük vasıflı beyaz / kırmızı ekmeklik buğday | 1611 / 1621 |
Ticaret Bakanlığının lisanslı depo kriterleri de TS 2974'e göre her buğday grubunda 1., 2., 3. sınıfın yanında "düşük vasıflı" bir sınıf tanımlar.
Standart dışı ürünle farkı
Düşük vasıflı ürün alınır ama daha düşük fiyattan; standart dışı ürün ise depoya hiç kabul edilmeyebilir. Hububat, baklagiller ve yağlı tohumlar lisanslı depo tebliğine göre standart dışı olan ve mevzuattaki diğer şartlara uymayan ürünler lisanslı depolara alınmaz. Benzer biçimde TMO'nun kuru üzüm bareminde küflü-çürüklü tane oranı yüzde 1,01-3 arasındaysa ürün bir alt kodla alınır, gelişmemiş ve gödeli tane oranı yüzde 10'u aşarsa hiç alınmaz.
Ayrıntı için buğday sınıfları rehberine bakın.
Kaynaklar
- tmo.gov.tr/Upload/Document/alim/2023/hubalimesasvebaremuyg.pdf
- ardahan.tarimorman.gov.tr/Lists/Duyuru/Attachments/236/TMO STANDART (1).pdf
- tmo.gov.tr/Upload/Document/alim/2023/hubmudalimfyt.pdf
- ticaret.gov.tr/data/5d45e78513b87619c4131bb8/Buğday ve Arpa Kalite Kriterleri_Ek_Buğ
- mevzuat.gov.tr/File/GeneratePdf
- tmo.gov.tr/Upload/Document/KUzum/kualimbaremi2022.pdf