Borsa sözlüğü
Lif pamuk (mahlıç)
Çırçırda çiğitten ayrılıp temizlenmiş ve balya halinde preselenmiş pamuk elyafı; borsalarda mahlıç veya preseli pamuk diye de geçer.
Lif pamuk, kütlü pamuğun çırçırlanmasıyla çiğitten ayrılan elyaftır. İzmir Ticaret Borsasının belgelerinde "mahlıç" adıyla, Şanlıurfa Ticaret Borsasının bültenlerinde "Preseli Pamuk" adıyla geçer.
Borsada nasıl satılır?
İzmir Ticaret Borsası pamuk işlem salonunda işlemlerin her gün 12.30-13.30 arasında yapıldığını açıklar; 12.30-12.40 arasındaki "Korbey" seansında satışlar standart tip belirtilerek yapılır, ardından işlemler standart tip veya numune görülerek sürer. Borsanın alım satım özel yönetmeliğine göre meclis kararı yoksa pamuğun (mahlıç) borsa binasındaki işlem salonlarında alım satımı zorunludur. Yönetmelik, "beğenmek kaydıyla" alım satımlarda tarafların kabul ettiği laboratuvarın analiz sonuçlarının iki tarafı bağlayacağını belirtir.
İzmir Ticaret Borsası lif pamuğu beyaz ve benekli sınıflarda Standart 1-4 tipleriyle tanımlar. Şanlıurfa Ticaret Borsasının bültenlerinde ise preseli pamuk "31 Renk", "41 Renk", "51 Renk" gibi renk sınıflarıyla ayrı satırlarda verilir.
Lisanslı depoda
Pamuk Lisanslı Depo Tebliğine göre:
- balya, linter ve lif döküntüsü hariç brüt ağırlığı en az 190 kg olan preselenmiş pamuk ünitesidir,
- nemi yüzde 8,5'in üzerinde veya brüt ağırlığı 190 kg'ın altında olan preseli pamuk depolanmaz,
- her balya için ayrı ürün senedi düzenlenir,
- pamuk hasattan itibaren azami 24 ay depolanabilir.
TÜRİB'in ELÜS piyasasında işlem gören ürünler arasında pamuk da bulunur. Kütlüden ne kadar lif çıktığı için randıman, ayrıntı için pamuk rehberine bakın.