Borsa sözlüğü
Kütlü pamuk
Tarladan toplanan, lifi henüz çekirdeğinden (çiğitten) ayrılmamış ham pamuk; çırçırdan geçince lif ve çiğit elde edilir.
Kütlü pamuk, hasattan sonra çırçırlanmamış, lifi çekirdeğinin üzerinde duran ham pamuktur. Harran Tarım ve Gıda Bilimleri Dergisindeki bir çalışmada çiğitli pamuk "kütlü" olarak anılır ve kütlünün elyafını çekirdekten ayıran işletmelere çırçır-prese fabrikası dendiği belirtilir.
Kütlüden ne çıkar?
Aynı çalışmaya göre pamuk çırçırlanarak lif ve çiğit elde edilir. Lif tekstil sanayisinin hammaddesidir; çiğit lintergin işleminden geçirilerek linter pamuk elde edilir, çiğitin kendisi de hayvan yemi ve yağ sanayisinde kullanılır. Kütlüden ne kadar lif çıkacağını çırçır randımanı gösterir.
Fire
İzmir Ticaret Borsasının 2025-2026 sezonu kararı, kütlü pamukların depolanması sırasında yüzde 2-5, makineyle pamuk toplamada yüzde 5-10, elle toplanan kütlünün işlenmesinde ise yüzde 2-6 çepel firesi oluştuğunu kabul eder. Çalışmaya katılan çırçır işletmeleri de kütlüdeki yabancı madde ve kirliliğin randımanı düşürdüğünü ve lif kalitesini etkilediğini belirtmiştir.
Borsada ve depoda
Kütlü pamuk ile lif pamuk bültenlerde ayrı satırlarda yer alır ve fiyatları doğrudan karşılaştırılamaz. Pamuk Lisanslı Depo Tebliğine göre lisanslı depoya çırçırlanmış, temizlenmiş ve balyalanmış pamuk kabul edilir; kütlü pamuk bu sisteme doğrudan girmez.
| Kütlü | Lif | |
|---|---|---|
| İşlem | Çırçırlanmamış | Çırçırlanmış, preselenmiş |
| İçerik | Lif ve çiğit birlikte | Yalnız lif |
| Lisanslı depo | Kapsam dışı | Balya halinde kabul edilir |
Ayrıntı için pamuk rehberine ve kütlü pamuk ürün sayfasına bakın.