TARSİM tarım sigortası: prim desteği 2026

Dolu, don ya da kuraklık bir sezonda hasadın önemli bir kısmını götürebilir; bu kayıp borsadaki fiyat ne olursa olsun çiftçinin satacağı ürünü azaltır. Türkiye'de bu risklere karşı devlet destekli tarım sigortası, Tarım Sigortaları Havuzu (TARSİM) üzerinden yapılır. Bu rehber sistemin hukuki temelini, hububat ve bakliyat üreticisini ilgilendiren ürünleri, devletin prim desteğini ve hasar sürecini resmî kaynaklarla anlatır.

TARSİM nedir?

14/6/2005 tarihli ve 5363 sayılı Tarım Sigortaları Kanunu, üreticilerin belirli riskler nedeniyle uğrayacağı zararların tazmini için bir sigorta havuzu kurdu. TARSİM'in kurum tanıtımına göre havuzun iş ve işlemlerini, havuza katılan sigorta şirketlerinin eşit hisseyle ortak olduğu Tarım Sigortaları Havuz İşletmesi A.Ş. yürütür. Sigorta şirketleri tarım sigortası sözleşmelerini havuz adına ve havuzun standart poliçeleriyle yapar, prim ile riskin tamamını havuza devreder.

Kanunun temel kuralları:

Madde	Hüküm
12	Kuraklık, dolu, don, sel, taban suyu baskını, fırtına, hortum, deprem, heyelan, yangın, kaza, zararlılar ve hayvan hastalıklarına ilişkin teminatları Cumhurbaşkanı belirler
13	Devletin prim desteği ürün, risk, bölge ve işletme ölçeğine göre her yıl Cumhurbaşkanınca belirlenir; Bakanlık prim desteğini çiftçi kayıtlarıyla karşılaştırarak hesaplar
14	Kanun kapsamındaki teminatlar münhasıran havuz tarafından, standart poliçelerle verilir
16	Piyasadan sağlanan reasürans korumasının yetmediği durumda belirlenecek kısım devletçe taahhüt edilir (hasar fazlası desteği)
17	Kapsamdaki riskler için sigorta yaptırmayan üretici, 2090 sayılı Kanundan yararlanamaz

Hububat ve bakliyat üreticisi için iki ürün

Bitkisel ürün sigortası

TARSİM'in sayfasına göre bu sigorta, Bakanlığın kayıt sistemlerine kayıtlı parsellerde açık alanda yetişen ürünlerde dolu, fırtına, hortum, yangın, deprem, heyelan, taşıt çarpması, sel ve su baskınının neden olduğu miktar kaybını kapsar. Tarla ürünleri için yaban domuzu ve geyik zararı da teminattadır. Arpa, buğday, çavdar, tritikale, yulaf ve kaplıca buğdayında bu risklerin sap kısmında yol açtığı kayıp ek teminat olarak alınabilir. Ayçiçeğinde kuşların olgunlaşma ve hasat döneminde tabladaki tohumları yemesi, pamukta kozalar açıldıktan sonra yağmurun açık kozalarda yol açtığı kayıp da kapsam içinde sayılır.

Köy bazlı verim sigortası

TARSİM'e göre bu sigorta, kuru tarım alanlarında üretilen buğday, arpa, çavdar, yulaf, tritikale, nohut, kırmızı mercimek, yeşil mercimek ve yağlık ayçiçeği ile bunların sertifikalı tohumluklarını; kuraklık, don, sıcak rüzgâr ve sıcak hava dalgası, aşırı nem ve aşırı yağış gibi dolu paketi dışındaki risklerin köy genelinde neden olduğu verim kaybına karşı güvenceye alır. Teminat, TÜİK ve TARSİM verileriyle belirlenen köyün eşik verimine kadardır.

İşleyiş, tarladaki tek tek hasarı değil köy ortalamasını esas alır:

• Köyün o yılki gerçekleşen verim ortalaması poliçedeki eşik verimin altında kalırsa köydeki tüm sigortalılar tazminat almaya hak kazanır.
• Ortalama eşik verime eşit ya da üstündeyse tazminat ödenmez.
• Sigortalının hasar ihbarı yükümlülüğü yoktur; tazminat, gerçekleşen köy veriminin ilanından itibaren en geç 30 gün içinde ödenir.

Bu ürünlerin borsa fiyatları için buğday, arpa, nohut, kırmızı mercimek ve ayçiçeği sayfalarına bakabilirsiniz.

Devlet prim desteği 2026

Prim desteği oranları her yıl Cumhurbaşkanı kararıyla belirlenir. 2026 için "Tarım Sigortaları Havuzu Tarafından 2026 Yılında Kapsama Alınacak Riskler, Ürünler ve Bölgeler ile Prim Desteği Oranlarına İlişkin Karar" (Karar Sayısı 10801), 31 Aralık 2025 tarihli Resmî Gazete'nin 5. mükerrer sayısında yayımlandı. Anadolu Ajansının haberine göre karar 1 Ocak 2026'dan itibaren geçerlidir. TARSİM'in ürün sayfalarında yer alan oranlar:

Sigorta	Devletin karşıladığı pay	Sigortalının ödeme şekli
Bitkisel ürün sigortası, dolu paketi	Primin %50'si	%15 peşin, kalanı poliçe bitişinden itibaren en geç 1 ay içinde
Meyvede ek don ve kış donu; meyve ve bağ fidanında don; şekerpancarı, domates, karpuz gibi ürünlerde fide dönemi donu	Don priminin %70'i	Aynı
Köy bazlı verim sigortası	Primin %70'i	%15 peşin, kalanı poliçe bitişinden itibaren en geç 1 ay içinde

Ağaç ve fidan sigortası poliçelerinde sigortalı primin yüzde 15'ini peşin, kalanını en fazla 5 taksitle öder. Anadolu Ajansının kararla ilgili haberine göre büyükbaş dar kapsamlı sigorta tarifesinde prim desteği yüzde 60'tır. Oranlar her yıl değişebileceğinden poliçe öncesinde güncel karara bakmak gerekir.

Fiyat riskine karşı: gelir koruma sigortası

Bitkisel ürün ve köy bazlı verim sigortaları miktar kaybını karşılar; borsadaki fiyat düşüşü kapsam dışındadır. TARSİM'in gelir koruma sigortası ise buğday, arpa ve çavdar için hem verim değişimini hem de hasat sonrası oluşan ürün fiyatının beklenen fiyattan farklı olmasından doğan gelir kaybını teminat altına alır. TARSİM'e göre bu sigortada:

• kuraklık, don, sıcak rüzgâr ve sıcak hava dalgası, aşırı nem ve yağış, dolu, fırtına, hortum, yangın, heyelan, deprem, sel ve yabani hayvan kaynaklı verim değişimi kapsamdadır;
• primin yüzde 60'ını devlet karşılar; sigortalı payının yüzde 15'i peşin, kalanı poliçe bitişinden itibaren en geç bir ay içinde ödenir;
• parselin gerçekleşen geliri, poliçedeki korunan gelirin altında kalırsa tazminat doğar; tazminat, gerçekleşen verim ve fiyat belirlendikten sonra en geç 45 gün içinde ödenir.

Yani bu üründe borsa ve piyasa fiyatı doğrudan sigortanın hesabına girer. Buğday ve arpa fiyatlarının seyri için buğday ve arpa sayfalarındaki geçmiş verilere bakabilirsiniz.

Poliçe nasıl yapılır?

TARSİM'in anlattığı sıra şöyledir:

1. Çiftçi o yılın arazi ve ürün bilgilerini Tarım ve Orman Bakanlığının kayıt sistemlerinde günceller. ÇKS süreleri için Çiftçi Kayıt Sistemi rehberine bakın.
2. TARSİM'e üye bir sigorta şirketine veya acentesine başvurur.
3. Acente, TARSİM sisteminde çiftçi bilgilerini sorgular ve genel şartlar ile tarife ve talimatlara göre poliçeyi düzenler.
4. Aydınlatma metni, bilgilendirme formu ve poliçe, tercihe göre SMS veya e-postayla gönderilir; kâğıt isteyen sigortalıya imza karşılığı verilir.

Hasar olursa

Bitkisel ürün sigortasında sigortalı, riskin gerçekleşmesinden itibaren don hasarlarında 10 günü, diğer hasarlarda 15 günü aşmadan hasarı Alo TARSİM 172 çağrı merkezi, TARSİM mobil uygulaması veya diğer kanallardan bildirir. Köy bazlı verim sigortasında bildirim gerekmez; tazminat köy ortalamasına göre hesaplanır.

Borsa fiyatıyla ilişkisi

Sigorta, ürünün miktarını ve kalitesini korumaya yöneliktir; satış fiyatını garanti etmez. Dolu ya da kuraklık sonrası hasat edilen ürünün kalitesi düşerse borsada daha düşük grupta işlem görebilir. Kalite ölçütleri için protein ve gluten ve yabancı madde ve kusurlu tane rehberlerine, hasat sonrası kayıplar için hububat depolama ve kayıpları rehberine bakabilirsiniz. Orta Anadolu'nun kuru tarım bölgelerindeki fiyatlar için Konya ve Ankara il sayfaları ile Polatlı borsasına göz atabilirsiniz.