Borsa sözlüğü
Yetkili sınıflandırıcı
Lisanslı depoya gelen tarım ürününü analiz edip standarda göre sınıflandıran ve belgelendiren, Bakanlıkça lisanslı laboratuvar.
5300 sayılı Kanunun 3. maddesi yetkili sınıflandırıcıyı, Kanun kapsamında lisans almış olan ve tarım ürünlerini analiz eden, ürünün nitelik ve özelliklerini belirleyen, standartlara uygun olarak sınıflandıran ve bunu belgelendiren laboratuvarları işleten gerçek ve tüzel kişiler olarak tanımlar.
Görevi
Kanunun 12. maddesine göre lisanslı depoya teslim edilen tarım ürünleri, geçerli lisansa sahip yetkili sınıflandırıcılar tarafından analiz edilir ve sınıflandırılır. Bir lisanslı depo işletmesi aynı zamanda sınıflandırıcılık da yapmak isterse bunun için ayrı lisans alır (madde 8). Kanunun 34. maddesi, kasıtlı olarak hatalı numune alan veya ürünü gerçeğe aykırı şekilde sınıflandıranlar için hapis ve adli para cezası öngörür.
TÜRİB'in tanıtımına göre çiftçinin getirdiği ürün, lisanslı depolarla anlaşmalı yetkili sınıflandırıcılar tarafından analiz edilerek kalite ve cinsine göre sınıflandırılır; ELÜS bu sınıflandırmaya göre oluşturulur.
TMO alımlarındaki yeri
- TMO'nun ELÜS ile alım esaslarına göre lisanslı depoya ürün bırakan üretici, TMO alım fiyatını yetkili sınıflandırıcının analizine göre öğrenir.
- TMO'nun 2023 genel yazısına göre ticaret borsası spot piyasasında alınıp lisanslı depoya teslim edilen üründe borsa analizi ile yetkili sınıflandırıcı analizi arasında ihtilaf çıkarsa yetkili sınıflandırıcının analizi geçerlidir.
- TMO'nun kurum tanıtımına göre TMO Genel Müdürlüğü laboratuvarı hububat, bakliyat ve yağlı tohumlarda "Referans Yetkili Sınıflandırıcı" lisansına sahiptir.
Ayrıntı için lisanslı depoculuk rehberine bakın.
Kaynaklar
- mevzuat.gov.tr/MevzuatMetin/1.5.5300.pdf
- mevzuat.gov.tr/File/GeneratePdf
- turib.com.tr/wp-content/uploads/2026/02/II_Tarladan_Lisansli_Depoya.pdf
- tmo.gov.tr/Upload/Document/alim/2023/hubelkurunsndalimesas.pdf
- ardahan.tarimorman.gov.tr/Lists/Duyuru/Attachments/236/TMO STANDART (1).pdf
- tmo.gov.tr/Upload/Document/genmud/kurumhakkinda.pdf