Borsa sözlüğü
Tartım makbuzu
Lisanslı depoya giren veya depodan çıkan ürünün brüt ve net ağırlığını gösteren, tartıcının imzaladığı ve ciro edilemeyen belge.
Lisanslı depoda ürün senedinden önce düzenlenen ilk belge tartım makbuzudur. Tarım Ürünleri Lisanslı Depoculuk Yönetmeliğinin 22. maddesine göre depolanacak veya depolanmış ürün için yapılan her tartımda tartım makbuzu düzenlenmesi zorunludur.
Makbuzda yer alan bilgiler
- "Tarım Ürünleri Lisanslı Depoculuk Ürün Tartım Makbuzu" başlığı,
- Depo işletmesinin ticaret unvanı, mudinin adı ve adresi,
- Tarih, seri numarası ve belgenin kaçıncı nüsha olduğu,
- "Ciro edilemez" ibaresi,
- Tartılan ürün ve tartımın girişte mi çıkışta mı yapıldığı,
- Brüt ve net ağırlık,
- Tartımın mevzuata uygun yapıldığına dair ibare ve tartıcının imzası.
Hububat, baklagiller ve yağlı tohumlar tebliğinin 7. maddesi bu listeye ürünün hasat dönemi ile menşeini ekler. Makbuz en az iki nüsha düzenlenir; biri mudiye verilir, diğeri dosyada kalır.
Tartıcı ve sorumluluk
Yönetmeliğin 21. maddesine göre tartımı, tartım aletleri konusunda sertifika veya eğitim belgesi olan tartıcılar yapar. Tartım usulüne uygun yapılmazsa ya da makbuz düzenlenmezse tartıcıyla birlikte depo işletmesi de sorumludur. Ambalajlı ürünlerin net ağırlığı Bakanlığın belirlediği esasa, böyle bir esas yoksa ticaret borsalarının tespit ettiği teamüllere göre bulunur.
Senetten farkı
Tartım makbuzu ciro edilemez ve devredilemez; yalnızca ağırlığı belgeler. Mülkiyeti temsil eden ve devredilebilen belge ürün senedidir. Yönetmeliğe göre makbuz, senet ve analiz belgesiyle birlikte mülkiyetin ispatında kullanılabilir. Depoda zamanla oluşan ağırlık kaybı fire maddesinde anlatılıyor.