Borsa sözlüğü
Balya
Pamuk lisanslı depo tebliğine göre linter ve lif döküntüsü hariç, brüt ağırlığı en az 190 kilogram olan preselenmiş pamuk ünitesi.
Çırçırda çekirdeğinden ayrılan pamuk lifi preslenerek sıkıştırılır ve sevkiyata uygun birimlere bağlanır; bu birime balya denir. Pamuk Lisanslı Depo Tebliğinin 4. maddesi balyayı, linter pamuk ve lif döküntüsü pamuk hariç olmak üzere brüt ağırlığı en az 190 kilogram olan preselenmiş pamuk ünitesi olarak tanımlar. Tebliğ "pamuk" sözcüğünü de doğrudan preselenmiş pamuk ürünü anlamında kullanır; yani lisanslı depoya kütlü değil, balyalanmış lif pamuk girer.
Balyaya girmeyenler
Tebliğ iki yan ürünü tanım dışında tutar:
- Linter pamuk: Çırçırlama sırasında ayrılan çekirdeğin üzerindeki havın lintergin tesislerinde işlenmesiyle elde edilen pamuk.
- Lif döküntüsü pamuk: İplik yapımı ve çırçırlama sırasında oluşan lif döküntüleri.
Bu iki ürün balya tanımının dışında tutulur.
Balya bazında analiz
Pamukta kalite her balya için ayrı ölçülebilir. İzmir Ticaret Borsasının iştiraki İZLADAŞ'ın açıklamasına göre tek balya analizinde her balyadan 120-150 gram numune alınır ve her numunede bir mikroner, bir renk-yabancı madde ve bir lif uzunluğu-mukavemet ölçümü yapılır. HVI raporlarındaki "Balya ID" alanı, sonucun hangi balyaya ait olduğunu gösteren tanıtıcıdır.
Bu yüzden aynı partideki balyalar farklı kalite değerleri taşıyabilir ve fiyatlandırma balya düzeyinde yapılabilir. Ölçülen özellikler için HVI analizi, çekirdek tarafı için çiğit maddesine bakın.