Alivre sözleşme

Alivre, malın teslimi ileri bir tarihe bırakılarak bugünden kararlaştırılan alım satımdır. TÜRİB'in vadeli işlemler sayfası alivreyi, satıcının dayanak varlığı ileri bir tarihte teslim etmeyi, alıcının da bedelini o vadede ödemeyi taahhüt ettiği, şartları taraflarca belirlenen ve standart olmayan ikili anlaşma olarak tanımlar. Kavram 5174 sayılı Kanunun birkaç maddesinde kurallarıyla birlikte geçer.

Kanunda alivre

• Tip sözleşme (m.46): Borsaya tabi maddelerle ilgili alivre ve vadeli alım satımlara ilişkin tip sözleşmeleri ticaret borsaları hazırlar; bunlara göre düzenlenen sözleşmeler borsaya tescil ettirilir.
• İmza onayı (m.51): Vadeli satış ve alivre sözleşmelerindeki imzaların onayı, borsanın düzenleyip onayladığı belge ve hizmetler arasındadır.
• Usul (m.48): Alivre ve vadeli alım satım yapılan borsaların uygulayacağı usuller TOBB'un yönetmeliğiyle belirlenir.
• Ciro (m.53): Alivre sözleşmeler, Türk Ticaret Kanununda sayılan ve ciro edilebilen diğer senetler gibi ciro edilebilir.
• Tescil zorunluluğu (m.53): Alivre sözleşmelerin alım satımının ürün ihtisas borsasında kontrolü ve tescili zorunludur; böyle bir borsa yoksa Bakanlıktan izin alan ticaret borsalarında işlem görür.

Sermaye piyasası türevinden farkı

Kanunun 46. maddesi, bu kanuna göre düzenlenen sözleşme ve ürün senedi benzeri belgelerin sermaye piyasası mevzuatındaki vadeli işlem ve opsiyon sözleşmeleri gibi değerlendirilmeyeceğini açıkça yazar. Sermaye Piyasası Kanunu ise türev araçları, değeri bir mal fiyatına veya fiyat değişikliğine bağlı olanlar da dahil olmak üzere ayrı bir başlık altında tanımlar. Bu ayrım vadeli işlem maddesinde ele alınıyor. Alivre bir satışta bültende görülen fiyat, teslim tarihi ve şartları bilinmeden günün peşin fiyatıyla karşılaştırılmamalıdır; bülten ayrıntısı için bülten rehberine bakın.