Borsa sözlüğü
Tescil
Borsaya tabi bir alım satımın ticaret borsasının kayıtlarına geçirilmesi; en az miktarın üzerindeki işlemlerde zorunludur.
Tescil, borsaya tabi bir maddenin alım satımının ilgili ticaret borsasına kaydettirilmesidir. 5174 sayılı Kanunun 46. maddesine göre borsaya tabi maddelerin en az miktarları üzerinde yapılan alım satımların tescili zorunludur ve elektronik ticaret yoluyla yapılan satışlar da bu kapsamdadır.
Süreler
- Borsanın gösterdiği yerde (satış salonu, pazar yeri) yapılan işlem aynı gün tescil ettirilir.
- Borsa dışında alınıp satılmasına izin verilen ürünlerde süre en geç otuz gündür.
- Geçerli bir neden olmadan süresinde tescil ettirilmeyen işlemde tescil ücreti yüzde elli fazlasıyla alınır.
Kim tescil ettirir?
Taraflar aynı borsanın çalışma alanındaysa, borsanın örf ve adetine göre belirlenen taraf tescil ettirir. Tacir veya sanayici sıfatı olmayan bir üreticiyle borsanın çalışma alanı dışında yapılan alım satımda yükümlülük tacir ya da sanayici olan tarafa aittir; iki taraf da böyle üreticiyse tescil zorunluluğu yoktur. TMO'nun 2024 hububat politikası metnine göre TMO işyerlerine satılan ürünün borsa tescil ücretini TMO karşılar.
Neler tescile tabi değildir?
Tescil yönetmeliğinin 9. maddesine göre gerçek kişilerin kendi tüketimleri için yaptıkları ticari amaç taşımayan alımlar ile en az miktar kadar veya bu miktarın altındaki alım satımlar tescile tabi değildir.
Fiyat verisi olarak tescil
Yönetmeliğin 12. maddesine göre tescil olunan muamelelere ilişkin fiyatlar, alım ve satım şekilleriyle birlikte aynı gün borsada yazılı olarak ilan edilir; tarafların ticari unvanları ve özel şartlar açıklanmaz. Borsa bültenlerindeki fiyat, miktar ve işlem adedi bu kayıtlardan derlenir. Ayrıntılı anlatım için tescil rehberine bakın.
Kaynaklar
Sık sorulan sorular
Tescil ettirmezsem ne olur?
Borsalar üyelerinin tüm alım satımlarını tescil ettirip ettirmediğini denetleyebilir. Tescil edilmediği tespit edilen işlemler resen tescil edilir ve tescil ücreti yüzde elli fazlasıyla tahsil olunur.