Borsa sözlüğü
Toptancı hali
Sebze ve meyve gibi hal mallarının toptan alım satımının ve kaydının yapıldığı, belediye veya özel kişilerce kurulan yer.
Toptancı hali, 5957 sayılı Kanunun 2. maddesine göre kanundaki asgari koşulları taşıyan projeler çerçevesinde belediyeler ile gerçek veya tüzel kişiler tarafından kurulan ve malların ayrı ayrı ya da birlikte toptan alım satımı ile kaydının yapıldığı yerdir. Kanundaki "mal" kavramı sebze ve meyveyi, arz ve talep derinliğine göre belirlenecek et, süt, su ürünleri, bal ve yumurta gibi diğer gıdaları ve kesme çiçek ile süs bitkilerini kapsar.
Kuruluş
Kanunun 3. maddesine göre toptancı halleri imar planlarında belirlenmiş alanlarda kurulur. Halin sınıfına, büyüklüğüne ve işlem hacmine göre müzayede, depolama, tasnifleme ve ambalajlama tesisleri, laboratuvar ve soğuk hava deposu gibi asgari koşullar yönetmelikle belirlenir. Belediye sınırları içinde belediyeler, büyükşehirlerde büyükşehir belediyeleri hal kurabilir; gerçek veya tüzel kişilerin hal kurması ilgili belediyenin iznine bağlıdır.
Halde kimler çalışır?
| Meslek | Kanundaki tanım |
|---|---|
| Komisyoncu | Kendi adına ve başkası hesabına, komisyon esasıyla toptan satış yapan |
| Tüccar | Kendi adına ve hesabına toptan satış yapan |
| Üretici örgütü | Bakanlıktan üretici örgütü belgesi almış tüzel kişilik |
Ticaret borsasından farkı
Ticaret borsası 5174 sayılı Kanuna göre kurulan bir kamu tüzel kişisidir ve borsaya tabi, genellikle dayanıklı ve stoklanabilir misli malların alım satımını tescil eder. Toptancı hali ise bozulabilir ürünlerin toptan el değiştirdiği bir pazar yeridir; burada işlemden hal rüsumu alınır ve mal künye ile izlenir. Tarım Fiyatları hal fiyatlarını yayımlamaz; buradaki fiyatlar ticaret borsası tescillerinden gelir.