Borsa sözlüğü
Borsa komisyoncusu
Borsada kendi adına ve başkasının hesabına alım satım yapan aracı; kanun bunu borsa ajanı ve borsa simsarından ayırır.
5174 sayılı Kanunun 47. maddesi borsada başkası için iş yapan üç tür aracı tanımlar. Aradaki fark, aracının kimin adına ve kimin hesabına hareket ettiğidir.
| Aracı | Kimin adına? | Kimin hesabına? |
|---|---|---|
| Borsa komisyoncusu | Kendi adına | Başkasının hesabına |
| Borsa ajanı | Başkasının adına (vekil sıfatıyla) | Başkasının hesabına |
| Borsa simsarı | Yalnızca aracılık eder | Taraf olmaz |
Spot piyasada kimler işlem yapabilir?
Aynı maddeye göre borsaya dahil maddeler üzerindeki spot piyasa işlemlerinde borsaya kayıtlı olanlar, borsaya kayıtlı olmayan üretici ve imalatçılar ile bu üç tür aracı dışında kimse işlem yapamaz. Komisyoncu, ajan veya simsar olarak kayıtlı olmadığı halde bu işleri yapanlardan ilgili işlemin tescil ücreti beş kat alınır.
Ücret sınırı
Aracıların aldığı ücret, alım satım tutarının binde beşini ve yıllık aidat tavanını aşmamak üzere borsa meclisince belirlenir ve TOBB'ca onaylanır. Tescil yönetmeliğinin 7. maddesi de borsa yerinde fiilen simsarlık, komisyonculuk veya ajanlık hizmeti verilmedikçe bu hizmetler için ücret alınamayacağını hükme bağlar.
Toptancı halindeki komisyoncudan farkı
Sebze ve meyve ticaretini düzenleyen 5957 sayılı Kanun da "komisyoncu" kavramını kullanır: malların toptan satışı amacıyla kendi adına ve başkası hesabına komisyon esasıyla çalışan meslek mensubu. Tanım benzer olsa da bu kişiler ticaret borsasında değil toptancı halinde çalışır ve farklı mevzuata tabidir. Borsa salonundaki işleyiş için salon satışı maddesine bakın.