Borsa sözlüğü
Müstahsil makbuzu
Tüccarın gerçek usulde vergilendirilmeyen çiftçiden mal alırken düzenlediği, alıcıda kalan nüshası fatura yerine geçen iki nüshalı belge.
Müstahsil, kendi ürününü yetiştiren üretici demektir. Müstahsil makbuzu ise 213 sayılı Vergi Usul Kanununun 235. maddesinde düzenlenen ve çiftçiden yapılan alımı belgeleyen makbuzdur.
Kim düzenler?
Maddeye göre birinci ve ikinci sınıf tüccarlar, kazancı basit usulde belirlenenler ve defter tutmak zorunda olan çiftçiler, gerçek usulde vergiye tabi olmayan çiftçilerden satın aldıkları malın bedelini öderken iki nüsha makbuz düzenlemek zorundadır. Bir nüshayı imzalayıp satıcı çiftçiye verir, diğerini ona imzalatıp alırlar. Mal bir aracı veya temsilci eliyle alınıyorsa makbuzu o kişi düzenler ve imzalar. Avansla yapılan alımlarda makbuz malın teslimi sırasında verilir.
Makbuzda bulunması gerekenler
- Makbuzun tarihi,
- Alıcının soyadı, adı, unvanı ve adresi,
- Satıcı çiftçinin soyadı, adı ve ikametgâh adresi,
- Malın cinsi, miktarı ve bedeli.
Makbuzlar seri ve sıra numarası izlenerek düzenlenir. Kanun, bu makbuzların hiçbir resim ve harca tabi olmadığını da belirtir.
Fatura yerine geçer
Makbuzun tüccarda veya alıcı çiftçide kalan nüshası fatura yerine geçer. Bu nedenle tüccarın çiftçiden aldığı ürün, sonraki satışında belgeli maliyet olarak kayda geçer.
Borsa ile bağlantısı
Tescil yönetmeliğinin 16. maddesi, müstahsil ile tacir arasında hazır mal ve peşin ödeme esasıyla yapılan alım satımların bu amaçla hazırlanmış özel beyannamelerle tescil ettirilebileceğini söyler. Ödeme sırasında yapılan vergi kesintisi için stopaj, alıcı tarafın tanımı için tacir maddesine bakın.