Borsa sözlüğü
Tarım satış kooperatifi
Üreticilerin ürünlerini daha iyi şartlarla değerlendirmek için kurduğu, en az otuz ortaklı, sınırlı sorumlu ve değişir sermayeli tüzel kişilik.
Tarım satış kooperatifleri, 4572 sayılı Tarım Satış Kooperatif ve Birlikleri Hakkında Kanuna göre kurulur. Kanunun 1. maddesine göre üreticiler karşılıklı yardım, dayanışma ve kefalet yoluyla mesleki ihtiyaçlarını karşılamak, ürünlerini daha iyi şartlarla değerlendirmek ve ekonomik menfaatlerini korumak amacıyla sınırlı sorumlu, değişir ortaklı ve değişir sermayeli tarım satış kooperatifleri kurabilir.
Kuruluş şartları
| Yapı | En az kaç ortak? |
|---|---|
| Tarım satış kooperatifi | 30 üretici |
| Tarım satış kooperatifleri birliği | 3 kooperatif |
Kooperatifin sermayesi ortak üreticilerin, birliğin sermayesi ortak kooperatiflerin taahhüt ettiği paylardan oluşur. Ortaklık payları rehin ve haciz edilemez.
Çalışma esasları
Kanunun 3. maddesine göre kooperatif ve birlikler ortaklarının ve gerektiğinde diğer üreticilerin ürünlerinin değerlendirilmesi konusunda çalışır. Anasözleşmeyle ortaklara ürünün tamamını veya bir kısmını teslim etme ya da asgari bir miktarı teslim etme şartı getirilebilir.
Borsa verisi açısından önemli bir hüküm de aynı maddededir: kooperatif ve birliklerin birbirleriyle ve ortaklarıyla üretim girdisi temini ve ürün değerlendirmesi amacıyla yaptıkları her türlü işlemden borsa tescil ücreti alınmaz.
TMO alımları ile ilişkisi
TMO'nun fındık alım belgesine göre TMO, ÇKS'ye kayıtlı üreticilerin yanında üreticilerin ortağı olduğu kooperatif ve birliklerden de alım yapar. Kooperatif aracılığıyla yapılan satışların tescil ücreti ayrıcalığı için tescil ücreti, çiftçi kaydı için ÇKS maddesine bakın.