Borsa sözlüğü
Müdahale alımı
TMO’nun piyasayı düzenlemek amacıyla ilan ettiği fiyattan üreticiden ürün satın alması; TMO belgelerinde müdahale alım fiyatı denir.
Müdahale alımı, TMO'nun ilan ettiği fiyattan üreticiden ürün satın almasıdır. TMO'nun kurum tanıtımı, kurumun faaliyet alanına giren ürün piyasalarını düzenleyici çalışmalar yürüttüğünü belirtir. TMO belgelerinde bu alımlarda uygulanan fiyat "müdahale alım fiyatı" olarak anılır: 2023 dönemi genel yazısı taahhütname karşılığı bırakılan ürünlerin "müdahale alım fiyatlarının açıklandığı tarihten itibaren" 10 takvim günü içinde geri alınması veya TMO'ya satılması gerektiğini söyler; 2019 dönemi kuru incir baremi de "TMO Kuru İncir Müdahale Alım Fiyatları ve Baremi" başlığını taşır.
Nasıl işler?
- TMO dönemin alım fiyatlarını ve alım esaslarını duyurur.
- Ürün analiz edilir ve bareme göre bir koda (grup veya sınıf) yerleştirilir.
- O kodun fiyatından, ÇKS'de kayıtlı üretim miktarı kadar alım yapılır.
- Ödeme, duyuruda belirtilen süre içinde üreticinin hesabına yapılır.
Borsa kayıtlarındaki yeri
Türkiye Ticaret Borsaları Muamelat Yönetmeliğine göre destekleme alımı veya tanzim satışı yapan kuruluşların işlemleri bültende ayrıca belirtilir ve adları yazılır. Tescil yönetmeliğinin 10. maddesi, kamu iktisadi kuruluşlarının destekleme alım ve satımlarına ilişkin tescil ücretinin işlemi izleyen en geç otuz gün içinde ilgili borsaya ödeneceğini düzenler.
| Kavram | Kim öder? | Ne zaman? |
|---|---|---|
| Müdahale alım fiyatı | TMO, ürün karşılığı | Ürün teslim edilince |
| Fark ödemesi | Tarım ve Orman Bakanlığı, destek olarak | Bakanlık usullerine göre |
Fark ödemesiyle karıştırılmaması için fark ödemesi maddesine, mekanizma için TMO rehberine bakın.
Kaynaklar
- tmo.gov.tr/Upload/Document/genmud/kurumhakkinda.pdf
- ardahan.tarimorman.gov.tr/Lists/Duyuru/Attachments/236/TMO STANDART (1).pdf
- tmo.gov.tr/Upload/Document/incir/kuruinciralimfiyati.pdf
- tmo.gov.tr/Upload/Document/alim/2023/hubmudalimfyt.pdf
- tobb.org.tr/HukukMusavirligi/Documents/Mevzuat/Borsalar/muamelat.pdf
- mevzuat.gov.tr/File/GeneratePdf