Gümrük vergisi

Gümrük vergisi, yurt dışından gelen malın serbest dolaşıma girerken ödenen vergisidir. 4458 sayılı Gümrük Kanununun 15. maddesine göre gümrük vergileri, gümrük yükümlülüğünün başladığı tarihte yürürlükte olan gümrük tarifesine göre hesaplanır. Bu madde yalnızca kavramı açıklar; Tarım Fiyatları ürün bazında vergi oranı yayımlamaz.

Gümrük tarifesinin içeriği

Kanun "gümrük tarifesi" kavramını geniş tutar. 15. maddeye göre tarife şunları kapsar:

• Cumhurbaşkanınca kabul edilen Türk Gümrük Tarife Cetveli ve ona dayanan diğer cetveller,
• Gümrük vergi oranları,
• Tarım politikası kapsamında veya işlenmiş tarım ürünlerine uygulanan özel ithalat vergileri,
• Belirli ülkelerle yapılan anlaşmalardan doğan tercihli tarifeler,
• Türkiye'nin tek taraflı olarak tanıdığı tercihli tarifeler,
• Bazı eşyaya şartlı uygulanan muafiyet ve indirimler.

Tarife pozisyonu

Aynı maddeye göre eşyanın tarife pozisyonunun belirlenmesi, eşyanın Türk Gümrük Tarife Cetvelinin hangi alt açılımına girdiğinin tespitidir. Buğday, arpa ya da fındık gibi ürünlerin uygulanacak vergisi bu pozisyona göre bulunur. Cetvel, izahnamesi ve eşya fihristi Resmî Gazete'de yayımlanır ve idari ve yargısal uygulamada esas alınır.

Kıymet ile ilişkisi

Kanunun 3. maddesi "gümrüklenmiş değer"i, ithal eşyası için eşyanın CIF kıymeti ile gümrük vergileri toplamı olarak tanımlar. Bu nedenle ithal ürünün yurt içi maliyeti hesaplanırken teslim şekli de önem taşır; ayrıntı için CIF maddesine bakın.

İlgili kavramlar

Belirli miktarla sınırlı indirimler için tarife kotası, ihraç amacıyla vergisiz geçici ithalat için dahilde işleme rejimi maddelerine bakın.