Borsa sözlüğü
Dahilde işleme rejimi
Yurt dışından getirilen hammaddenin işlenip yeniden ihraç edilmesi şartıyla gümrük vergisi ödenmeden ya da vergisi geri alınarak kullanılması.
Dahilde işleme rejimi, ihracatçının yurt dışından aldığı girdiyi Türkiye'de işleyip ürün olarak yeniden ihraç etmesine imkân veren bir gümrük rejimidir. 4458 sayılı Gümrük Kanunu bu rejimi "ekonomik etkili gümrük rejimleri" arasında sayar (m.79).
İki sistem
Kanunun 108. maddesi rejimin iki yolunu tanımlar:
| Sistem | Nasıl işler? |
|---|---|
| Şartlı muafiyet | Serbest dolaşımda olmayan eşya, işlenip yeniden ihraç edilmek üzere gümrük vergileri ve ticaret politikası önlemleri uygulanmadan, vergileri teminata bağlanarak geçici ithal edilir; işlenmiş ürün ihraç edilince teminat iade edilir. |
| Geri ödeme | Serbest dolaşımdaki eşya işlenmiş ürün üretiminde kullanılıp ihraç edilirse, eşyanın serbest dolaşıma girişinde ödenen ithalat vergileri geri verilir. |
İşleme faaliyeti nedir?
- madde işleme faaliyetlerini sayar: eşyanın montajı ve başka eşyayla birleştirilmesi dahil işçiliğe tabi tutulması, işlenmesi, tamiri ve işleme sırasında tamamen ya da kısmen tüketilse bile işlem görmüş ürün üretimine yardımcı olarak kullanılması. 79. maddeye göre hiçbir işçilik görmemiş ithal eşyası "değişmemiş eşya" sayılır. Rejime ilişkin usul ve esasları Cumhurbaşkanı belirler (m.80).
Neden sözlükte?
Yurt içi tahıl piyasasında ithal girdi ile yerli ürün aynı anda bulunabilir. Dahilde işleme kapsamındaki ithal ürün yurt içinde serbestçe satılmak için değil, işlenip ihraç edilmek için gelir. Ticaret Bakanlığının Gümrük Rehberi de rejimi ayrı bir başlık altında anlatır. Genel vergi kavramı için gümrük vergisi, ihracat teslim şekli için FOB maddesine bakın.