Ağırlıklı ortalama fiyat

Ağırlıklı ortalama fiyat, bir gün ya da dönem içindeki işlemlerin toplam bedelinin toplam miktara bölünmesiyle bulunur. Büyük partiler sonucu küçük partilerden daha çok etkiler.

Borsa mevzuatındaki yeri

Türkiye Ticaret Borsaları Muamelat Yönetmeliği, istatistik cetvellerinde bedel ve miktar toplamlarının birbirine bölünmesiyle ortalama fiyat bulunacağını yazar (madde 62); haftalık, aylık ve yıllık bültenlerde de hazır işlemlerin ortalama fiyatı dönemin bedel toplamının miktar toplamına bölünmesiyle hesaplanır (madde 66). Yönetmelikte bu yöntem "geometrik ortalama" diye anılsa da tarif edilen hesap, miktarla ağırlıklandırılmış ortalamadır.

Örnek

İşlem	Miktar (kg)	Fiyat (TL/kg)
1	30.000	15,00
2	10.000	16,00

Toplam bedel 610.000 TL, toplam miktar 40.000 kg olduğundan ağırlıklı ortalama 15,25 TL/kg'dır. Basit ortalama ise 15,50 TL/kg olurdu. Bu tablo yalnızca yöntemi anlatmak için kurgulanmıştır.

Başka nerelerde kullanılır?

TMO'nun 2023 dönemi genel yazısında, taahhütnameyle bırakılan ürünün iadesinde eksik çıkan miktarın bedelinin TÜRİB'de aynı cins ve grupta işlem gören ürünün önceki 5 işlem gününde oluşan ağırlıklı ortalama fiyatından ödeneceği yazılıdır. 5300 sayılı Kanunun 6. maddesi de lisanslı depodaki sigortalı ürünün zarar hesabında hasar tarihinde borsada oluşan ortalama fiyatın esas alınacağını belirtir.

Bülten okurken ortalamayı en az ve en çok fiyatla ve işlem adediyle birlikte değerlendirmek gerekir; ayrıntı için borsa bülteni rehberine bakın.