Borsa sözlüğü
INCOTERMS
Milletlerarası Ticaret Odasının yayımladığı, dış ticarette teslim yerini, masraf ve risk paylaşımını gösteren uluslararası teslim şekli kuralları.
INCOTERMS (International Commercial Terms), Milletlerarası Ticaret Odasının (ICC) yayımladığı ve alıcı ile satıcı arasındaki sözleşmelerde kullanılan teslim kurallarıdır. Ticaret Bakanlığının Gümrük Rehberine göre bu kurallar malın nerede teslim edileceğini, masrafların kimce karşılanacağını ve sigorta ile taşıma sözleşmelerinin kimin yapacağını netleştirir.
Güncel sürüm
Gümrük Rehberinin teslim şekilleri sayfası 2018 tarihli revizyonunda INCOTERMS 2010'u anlatır. ICC'nin kendi sayfasına göre kurallar 1936'dan beri kullanılmakta, son olarak 2020'de güncellenmiştir ve on bir kuraldan oluşur. ICC, 2010 sürümündeki DAT (terminalde teslim) kuralının 2020'de DPU (boşaltılmış olarak belirlenen yerde teslim) adını aldığını belirtir. Bu nedenle sözleşmede hangi INCOTERMS sürümünün esas alındığını yazmak önemlidir.
İki grup
| Grup | Kurallar (2010 sınıflaması) |
|---|---|
| Tüm taşıma türleri | EXW, FCA, CPT, CIP, DAT, DAP, DDP |
| Deniz ve iç su taşıması | FAS, FOB, CFR, CIF |
Rehbere göre EXW satıcı için asgari, DDP ise azami yükümlülüğü ifade eder. FOB, Türkiye'de en çok kullanılan teslim şeklidir.
Borsa ile ilişkisi
5174 sayılı Kanunun 34. maddesi teslim, teslim alma ve ödeme yükümlülüklerini gösteren genel düzenlemeleri her borsaya bırakır; yani bültendeki iç piyasa fiyatı o borsanın teslim teamülüne göre oluşur. Dış ticaret fiyatı ise sözleşmedeki INCOTERMS kuralına bağlıdır. Aynı kanuna göre ihracatın tescilinden ücret alınmaz. İki fiyatı karşılaştırmadan önce teslim yerini aynı noktaya getirmek gerekir. En sık görülen kurallar için FOB, CIF ve EXW maddelerine bakın.