Alım satım beyannamesi

Borsada tescil, alım satımı anlatan bir beyannamenin borsaya verilmesiyle başlar. Tescil yönetmeliğinin 16. maddesine göre alım satım beyannameleri üç nüsha olarak düzenlenir ve içerikleri TOBB tarafından belirlenir.

Özel beyanname kullanılabilen haller

Yönetmelik şu durumlarda alım satımın bu amaçla hazırlanmış özel beyannamelerle tescil ettirilebileceğini belirtir:

• Tacirler arasında vadeli ve özel şartlı işlemler,
• Müstahsil ile tacir arasında hazır mal ve peşin ödeme esaslı işlemler,
• Bir tarafın aynı kişi, karşı tarafın çeşitli kişiler olduğu hazır mal peşin ödeme işlemleri.

Kasaplık canlı hayvan, et, deri, bağırsak ile ihracat ve ithalat işlemleri için farklı beyannameler kullanılabilir.

Borsada izlediği yol

1. Kontrol (m.17): Formun usulüne uygun doldurulduğu, işlem ve tescil tarihleri, fiyat ile imzalayanların borsada iş yapmaya yetkili olup olmadığı incelenir. Süresinden sonra getirilen işlemde fiyat o günün borsa fiyatlarına uymuyorsa ayrıca araştırma yapılır.
2. Tahakkuk (m.18): Muhasebe miktar, fiyat ve bedeli bir kez daha inceler, tescil ücretini tahsil eder ve "Tahsil Edilmiştir" kaşesi basar.
3. Kayıt (m.19): Tescil servisi üç nüshaya "Tescil Edilmiştir" kaşesi basar, aslını alıkoyar, diğer iki nüshayı taraflara verir.

Bültene etkisi

Yönetmeliğin 12. maddesine göre tescil olunan işlemlerin fiyatları, alım ve satım şekilleriyle birlikte aynı gün borsada yazılı olarak ilan edilir; tarafların ticari unvanları ve özel şartları ise açıklanmaz. Bültendeki günlük fiyat ve miktarlar bu kayıtlardan derlenir. 5174 sayılı Kanunun 46. maddesine göre ihracatın tescilinden ücret alınmaz, ancak ihracat işlemleri de beyannameyle kayda geçer. Bülten alanları için borsa bülteni, ücret için tescil ücreti maddesine bakın.